معرفی کمبود تستوسترون (هیپوگنادیسم)
کمبود تستوسترون که با نام هیپوگنادیسم نیز شناخته میشود، حالتی است که بدن مرد به اندازه کافی هورمون تستوسترون تولید نمیکند. تستوسترون یک هورمون جنسی مهم است که نقش کلیدی در رشد و نگهداری ویژگیهای مردانه، سلامت استخوانها، تولید اسپرم و تنظیم میل جنسی ایفا میکند. کاهش سطح این هورمون میتواند منجر به طیف وسیعی از علائم جسمی، روانی و جنسی شود که کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. این وضعیت میتواند دلایل مختلفی از جمله مشکلات بیضهها (هیپوگنادیسم اولیه) یا اختلال در عملکرد هیپوتالاموس و غده هیپوفیز در مغز (هیپوگنادیسم ثانویه) داشته باشد.
اهمیت مراجعه به متخصص برای درمان کمبود تستوسترون
مراجعه به موقع به متخصص برای تشخیص و درمان کمبود تستوسترون از اهمیت بالایی برخوردار است. عدم توجه به این وضعیت میتواند عوارض طولانیمدتی از جمله کاهش تراکم استخوان (پوکی استخوان)، کاهش توده عضلانی، افزایش چربی بدن، مشکلات قلبی-عروقی و اختلال در عملکرد جنسی را به همراه داشته باشد. پزشکان متخصص با ارزیابی دقیق، شامل آزمایشات خونی برای سنجش سطح تستوسترون و بررسی علائم، میتوانند علت اصلی را شناسایی کرده و یک برنامه درمانی مناسب، از جمله هورموندرمانی، را ارائه دهند. درمان صحیح نه تنها به بهبود علائم کمک میکند بلکه از پیشرفت عوارض جدیتر نیز جلوگیری مینماید.
لیست بهترین متخصصان کمبود تستوسترون و هورموندرمانی در شیراز و صدرا
در ادامه، لیستی از متخصصان غدد و متابولیسم و اورولوژی در شهر شیراز که در زمینه تشخیص و درمان کمبود تستوسترون و هورموندرمانی فعالیت میکنند، ارائه شده است. بیماران ساکن صدرا نیز میتوانند برای دریافت خدمات تخصصی به این پزشکان مراجعه نمایند.
دکتر مسعود هاشمیزاده
- تخصص: فوق تخصص غدد و متابولیسم
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- آدرس مطب: شیراز، خیابان زند، روبروی بیمارستان شهید فقیهی، نبش کوچه 43 (کوچه آبیاری)، ساختمان پزشکان سینا، طبقه اول
- شماره تماس: 07132333060
دکتر نرجس سادات موسوی
- تخصص: فوق تخصص غدد و متابولیسم
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی
- آدرس مطب: شیراز، خیابان کریمخان زند، روبروی هتل پارس، کوچه 47 (بیمارستان شهید فقیهی)، مجتمع پزشکی شیراز، طبقه 3
- شماره تماس: 07132360533
دکتر سید سعید موسوی نسب
- تخصص: فوق تخصص غدد و متابولیسم
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی
- آدرس مطب: شیراز، خیابان زند، حد فاصل بیست متری و صورتگر، روبروی بانک سامان، مجتمع پزشکی نانو، طبقه اول
- شماره تماس: 07132305545
دکتر محمدرضا محمدی
- تخصص: متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژی)
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی
- آدرس مطب: شیراز، خیابان زند، روبروی بیمارستان شهید فقیهی، کوچه 43 (کوچه آبیاری)، مجتمع پزشکی سینا، طبقه 4
- شماره تماس: 07132333070
علائم کمبود تستوسترون
علائم کمبود تستوسترون میتواند متغیر بوده و در افراد مختلف به شکلهای گوناگون بروز کند. برخی از شایعترین علائم عبارتند از:
- کاهش میل جنسی (لیبیدو)
- اختلال نعوظ و کاهش کیفیت انزال
- خستگی مفرط و کاهش سطح انرژی
- کاهش توده عضلانی و قدرت بدنی
- افزایش چربی بدن، به خصوص در ناحیه شکم
- کاهش تراکم استخوان (پوکی استخوان در موارد شدید)
- تغییرات خلقی، تحریکپذیری، افسردگی و کاهش تمرکز
- ریزش موی بدن و صورت
- بزرگ شدن پستانها (ژنیکوماستی)
- مشکلات خواب
روشهای درمان کمبود تستوسترون
درمان کمبود تستوسترون عمدتاً شامل هورموندرمانی جایگزین تستوسترون (TRT) است. این روش با هدف رساندن سطح تستوسترون به محدوده طبیعی انجام میشود و میتواند به بهبود قابل توجهی در علائم منجر شود. روشهای مختلفی برای تجویز تستوسترون وجود دارد:
-
تزریقات: تستوسترون به صورت عضلانی هر 2 تا 4 هفته یک بار تزریق میشود.
-
ژلهای موضعی: ژلهای حاوی تستوسترون روزانه روی پوست اعمال میشوند و هورمون از طریق پوست جذب میشود.
-
چسبهای پوستی (پچ): چسبهای تستوسترون که روی پوست قرار میگیرند و به آرامی هورمون را آزاد میکنند.
-
قرصهای بوکال (دهانی): قرصهایی که زیر زبان یا روی لثه قرار داده میشوند و از طریق مخاط دهان جذب میشوند.
-
ایمپلنتها (کاشتهها): گلولههای کوچکی از تستوسترون که زیر پوست کاشته میشوند و برای چند ماه هورمون را آزاد میکنند.
انتخاب روش درمانی بستگی به شرایط فردی بیمار، شدت کمبود، ترجیحات شخصی و نظر پزشک متخصص دارد. علاوه بر هورموندرمانی، تغییر سبک زندگی شامل تغذیه سالم، ورزش منظم، کاهش استرس و خواب کافی نیز میتواند در بهبود وضعیت کلی سلامت موثر باشد.
سوالات متداول (FAQ)
آیا کمبود تستوسترون فقط در سنین بالا اتفاق میافتد؟
خیر، اگرچه شیوع کمبود تستوسترون با افزایش سن بیشتر میشود، اما این وضعیت میتواند در مردان جوانتر نیز به دلیل بیماریهای زمینهای، مشکلات ژنتیکی، یا آسیب به بیضهها رخ دهد.
هورموندرمانی تستوسترون چه عوارضی دارد؟
هورموندرمانی میتواند عوارضی مانند آکنه، بزرگ شدن پروستات، افزایش خطر آپنه خواب، افزایش تعداد گلبولهای قرمز و تغییرات خلقی را به همراه داشته باشد. پیگیری منظم توسط پزشک برای پایش سطح هورمونها و مدیریت عوارض ضروری است.
برای تشخیص کمبود تستوسترون چه آزمایشاتی لازم است؟
تشخیص کمبود تستوسترون عمدتاً با آزمایش خون برای اندازهگیری سطح تستوسترون کل و تستوسترون آزاد انجام میشود. این آزمایش معمولاً صبحها، زمانی که سطح تستوسترون در بالاترین حد خود قرار دارد، انجام میشود. ممکن است آزمایشهای دیگری برای بررسی علت زمینهای نیز تجویز شود.
آیا درمان کمبود تستوسترون دائمی است؟
در بسیاری از موارد، درمان کمبود تستوسترون (به ویژه هورموندرمانی) یک رویکرد طولانیمدت یا مادامالعمر است، به خصوص اگر علت زمینهای قابل درمان نباشد. با این حال، در برخی موارد که علت آن قابل اصلاح باشد، ممکن است درمان موقت باشد.