معرفی سنگ کلیه و روش URS
سنگ کلیه، یکی از شایعترین اختلالات دستگاه ادراری، به تشکیل تودههای سخت از املاح و مواد معدنی در کلیهها گفته میشود. این سنگها میتوانند باعث درد شدید، خون در ادرار، عفونت و حتی آسیب به عملکرد کلیهها شوند. در صورتی که سنگها کوچک باشند، ممکن است به صورت طبیعی دفع شوند؛ اما سنگهای بزرگتر یا آنهایی که باعث انسداد و درد میشوند، نیاز به مداخله پزشکی دارند.
یکی از روشهای نوین و مؤثر برای درمان سنگهای کلیه و حالب (لولهای که ادرار را از کلیه به مثانه منتقل میکند)، روش اورتروسکوپی (Ureteroscopy) یا به اختصار URS است. در این روش، پزشک با استفاده از یک ابزار نازک و منعطف به نام اورتروسکوپ، از طریق مجرای ادرار وارد مثانه و سپس حالب میشود تا به سنگ دسترسی پیدا کند. پس از یافتن سنگ، با استفاده از لیزر یا ابزارهای دیگر، سنگ را خرد کرده و تکههای آن را خارج میکند. URS یک روش کمتهاجمی با دوره نقاهت نسبتاً کوتاه است که به ویژه برای سنگهای حالب و سنگهای کلیه که با روشهای دیگر قابل درمان نیستند، کاربرد فراوانی دارد.
اهمیت مراجعه به پزشک متخصص اورولوژی برای درمان سنگ کلیه و URS
درد ناشی از سنگ کلیه میتواند بسیار شدید و ناتوانکننده باشد. نادیده گرفتن علائم یا تعلل در مراجعه به پزشک، میتواند منجر به عوارض جدیتری مانند انسداد کامل مجاری ادراری، هیدرونفروز (تورم کلیه)، عفونتهای شدید کلیه و حتی آسیب دائمی به بافت کلیه شود. از این رو، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب تحت نظر یک متخصص اورولوژی باتجربه، از اهمیت بالایی برخوردار است.
پزشکان متخصص اورولوژی، به دلیل دانش و تجربه تخصصی در زمینه بیماریهای دستگاه ادراری و تناسلی، بهترین گزینه برای تشخیص، پیگیری و درمان سنگ کلیه هستند. آنها با ارزیابی دقیق شرایط بیمار، اندازه و محل سنگ، بهترین روش درمانی از جمله URS را پیشنهاد میدهند. انجام عمل URS نیز نیازمند مهارت و دقت بالای جراح اورولوژیست است تا بدون آسیب به بافتهای اطراف، سنگ به طور کامل خارج شود و از عوارض احتمالی پیشگیری گردد. بنابراین، انتخاب یک پزشک مجرب و ماهر در این زمینه، گام نخست و اساسی در مسیر بهبودی است.
لیست بهترین پزشکان سنگ کلیه و URS در شیراز مناسب برای اهالی فرهنگشهر
برای ساکنین محترم فرهنگشهر شیراز که نیاز به مشاوره و درمان سنگ کلیه، بهویژه با روش URS، دارند، در ادامه لیستی از پزشکان متخصص اورولوژی برجسته در شیراز معرفی میشود. این پزشکان از تجربه و مهارت بالایی در زمینه درمان سنگهای ادراری برخوردار هستند:
دکتر رضا عباسی
- تخصص: متخصص اورولوژی، فلوشیپ فوق تخصصی اندویورولوژی و لاپاراسکوپی پیشرفته
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
- آدرس مطب: شیراز، خیابان زند، حدفاصل بیست متری و صورتگر، روبروی هتل پارس، ساختمان پزشکان شایان، طبقه اول
- آدرس کلینیک/درمانگاه: همکاری با بیمارستانهای خصوصی شیراز از جمله بیمارستان دنا برای انجام جراحیهای پیشرفته
- شماره تماس: 071-32353535
دکتر محمدباقر خوشنواز
- تخصص: متخصص اورولوژی و جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- آدرس مطب: شیراز، خیابان زند، روبروی هتل پارس، کوچه 45، مجتمع پزشکی آراد، طبقه 3
- آدرس کلینیک/درمانگاه: فعال در بیمارستانهای خصوصی شیراز برای انجام انواع عملهای اورولوژی از جمله URS
- شماره تماس: 071-32333333
دکتر علیرضا خوشخو
- تخصص: متخصص اورولوژی و جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی
- دانشگاه: فارغالتحصیل از دانشگاه علوم پزشکی شیراز
- آدرس مطب: شیراز، خیابان کریمخان زند، بین خیابان هفتتیر و صورتگر، نبش کوچه ۴۱، مرکز پزشکی شهر
- آدرس کلینیک/درمانگاه: همکاری با بیمارستانهای دولتی و خصوصی شیراز (مانند بیمارستان کوثر)
- شماره تماس: 071-32303030
علائم سنگ کلیه
شناخت علائم سنگ کلیه میتواند به تشخیص زودهنگام و مراجعه به پزشک کمک کند. شدت و نوع علائم به اندازه، محل و حرکت سنگ بستگی دارد:
- درد شدید و ناگهانی: شایعترین علامت، درد کولیکی است که معمولاً در پهلو، پشت (زیر دندهها) شروع شده و ممکن است به پایین شکم و کشاله ران سرایت کند. این درد متناوب و بسیار شدید است.
- خون در ادرار (هماتوری): ادرار ممکن است به رنگ صورتی، قرمز یا قهوهای درآید. گاهی خونریزی میکروسکوپی است و فقط در آزمایش ادرار مشخص میشود.
- حالت تهوع و استفراغ: اغلب همراه با درد شدید رخ میدهد.
- سوزش ادرار و تکرر ادرار: به خصوص زمانی که سنگ به سمت مثانه حرکت میکند یا باعث عفونت میشود.
- ادرار بدبو یا کدر: نشانه احتمالی عفونت ادراری همراه با سنگ است.
- تب و لرز: در صورت بروز عفونت کلیه ناشی از سنگ.
روشهای درمان سنگ کلیه
انتخاب روش درمانی برای سنگ کلیه به عوامل مختلفی از جمله اندازه، محل، نوع سنگ، شدت علائم و وضعیت سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. برخی از رایجترین روشهای درمان عبارتند از:
- درمانهای حمایتی و دارویی: برای سنگهای کوچک که انتظار میرود به صورت طبیعی دفع شوند، مصرف مایعات فراوان، داروهای مسکن و گاهی داروهایی که به شل شدن حالب و تسهیل دفع کمک میکنند، تجویز میشود.
- سنگشکن بروناندامی (ESWL): در این روش، امواج صوتی با انرژی بالا از خارج بدن به سمت سنگ هدایت میشوند تا آن را به قطعات کوچکتر خرد کرده و دفع آن را آسانتر کنند.
- اورتروسکوپی (URS): همانطور که قبلاً ذکر شد، در این روش از یک تلسکوپ باریک و انعطافپذیر برای مشاهده، خرد کردن (با لیزر) و خارج کردن سنگهای حالب و گاهی کلیه استفاده میشود. این روش کمتهاجمی و مؤثر است.
- نفرولیتوتومی از راه پوست (PCNL): برای سنگهای بزرگ کلیه که با روشهای دیگر قابل درمان نیستند، از این روش استفاده میشود. در PCNL، یک برش کوچک در پشت ایجاد شده و از طریق آن ابزاری برای خارج کردن یا خرد کردن سنگ وارد کلیه میشود.
- جراحی باز: در موارد بسیار نادر و پیچیده، که سایر روشها موفقیتآمیز نباشند، ممکن است نیاز به جراحی باز برای برداشتن سنگ باشد. این روش امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.
سوالات متداول (FAQ)
آیا سنگ کلیه همیشه دردناک است؟
خیر، همه سنگهای کلیه لزوماً دردناک نیستند. سنگهای بسیار کوچک ممکن است بدون هیچ علامتی و به صورت خودبهخودی دفع شوند. همچنین سنگهای بزرگی که حرکت نمیکنند و انسداد ایجاد نمیکنند نیز ممکن است بدون درد باشند، اما در صورت حرکت یا ایجاد انسداد، معمولاً درد شدید شروع میشود.
آیا پس از درمان سنگ کلیه با URS، احتمال عود وجود دارد؟
بله، درمان سنگ کلیه با URS سنگ موجود را برطرف میکند، اما علت زمینهای تشکیل سنگ را از بین نمیبرد. حدود ۵۰ درصد افراد ممکن است ظرف ۵ تا ۱۰ سال مجدداً دچار سنگ کلیه شوند. برای پیشگیری از عود، تغییر سبک زندگی، رژیم غذایی مناسب و در برخی موارد، مصرف داروهای خاص تحت نظر پزشک توصیه میشود.
چه مدت پس از عمل URS میتوان فعالیتهای عادی را از سر گرفت؟
بیشتر بیماران میتوانند ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از عمل URS به فعالیتهای سبک روزمره خود بازگردند. با این حال، انجام فعالیتهای سنگین و ورزش تا حدود ۱ تا ۲ هفته ممکن است محدود شود. پزشک شما توصیههای دقیقی در این خصوص ارائه خواهد داد.
چگونه میتوان از تشکیل سنگ کلیه پیشگیری کرد؟
نوشیدن آب کافی (حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان در روز)، کاهش مصرف نمک و پروتئین حیوانی، افزایش مصرف میوهها و سبزیجات، و در صورت لزوم، مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک برای کنترل ترکیبات خاص ادرار، از جمله روشهای اصلی پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه هستند.